de Stichting
De
naam van de stichting de Hollandse Cirkel ontleent zij aan een
landmeetkundig hoekmeetinstrument uit het begin van de 17e
eeuw. Het door Jan Pieterszoon Dou (1573 - 1635) ontwikkelde instrument
bestaat in principe uit een cirkel met een vaste en een draaibare vizierinrichting. Hiermee konden, door het instrument op een
vertikaal
geplaatste stok te bevestigen, horizontale hoeken worden gemeten. Het
instrument was vaak uitgerust met een kompas in het midden van instrument.
Een foto van J.P. Dou vindt u even verder in de tekst. Hieronder wordt een
afbeelding van een Hollandse Cirkel weergegeven van J. de Steur (2e helft
17e eeuw. Het instrument
bevindt zich in de collectie van het Museum für Kulturgeschichte in
Dortmund
De Hollandse
Cirkel kan beschouwd worden als een uitbreiding of verbetering van het Winkelkruis.
Een instrument waarbij de beide vizierinrichtingen vast en haaks op
elkaar stonden zodat hiermee alleen rechte hoeken konden worden gemeten of
uitgezet. Het wordt getoond in een foto afkomstig van het Zijper
Museum. Het is een standbeeld van Adriaen Anthonisz. van Alcmeer
(1543-1620) als landmeter en metend met een Winkelkruis.
Een
uitgebreide beschrijving van het instrument en zijn ontwerper is te vinden
in: "De landmeter Jan Pietersz. Dou en de Hollandse Cirkel" door
H.C. Pouls. (Uitgave
Nederlandse Commissie voor Geodesie i.s.m. de Stichting De Hollandse
Cirkel; Delft, augustus 2004.)
In Nederland zijn een aantal fraaie exemplaren van Hollandse Cirkel o.a. te zien In Museum Boerhaave te Leiden.
De
stichting De Hollandse Cirkel is opgericht op 16 juni 1998 en heeft als doel
de
bevordering van de
belangstelling voor de
historie van de Geodesie.
